In het kort: Gas afsluiten hoort meestal na isolatie, glas, kieren en een ventilatieplan — niet als eerste stap. Kies daarna verwarming én warm tapwater (warmtepomp, hybride, IR + boiler, …), check elektrische aansluiting (1- vs 3-fase) en plan het fysieke gasafsluiten via de netbeheerder. In de praktijkcase op deze site: diep isoleren 2015–2016, cv eruit/boiler erin, IR-panelen, gas fysiek af oktober 2016 — chronologie op maatregelenpagina’s; geen belofte dat jouw huis hetzelfde verbruik haalt.
| Fase | Doe dit | Waarom |
|---|---|---|
| 1 | Isolatie, glas, kruip/dak, luchtdichtheid | Verlaag warmtevraag vóór dure warmtebron |
| 2 | Ventilatie (roosters, WTW of mechanisch) | Strakker huis = meer frisse lucht nodig |
| 3 | Verwarming + warm tapwater kiezen | IR ≠ tapwater; WP-combi wel beide |
| 4 | Elektra-capaciteit (meterkast, fases) | WP/IR/inductie vragen vaak meer vermogen |
| 5 | Gas fysiek af + ketel eruit | Netbeheerder + veiligheid; geen dubbele bron |
Je wilt van het gas af: lagere CO₂, geen cv-storing, misschien lagere kosten. Tegelijk hoor je dat je eerst moet isoleren, dat je meterkast misschien verzwaard moet, en dat warm tapwater apart geregeld moet worden. In welke volgorde pak je gasloos wonen aan in een tussenwoning — zonder te betalen voor warmte die via muren en kieren weglekt?
Deze gids is algemeen bedoeld voor rijtjeshuizen en tussenwoningen (ca. 1945–1985). Praktijkvoorbeeld: tussenwoning 1958 — buiten- en binnenisolatie, glas, ventilatie, infrarood als hoofdverwarming, elektrische boiler voor warm water, gas afgesloten in 2016. Logs: cv eruit, boiler erin, Liander: gas af en 3-fase, gemeten resultaat. Jouw situatie (label, net, subsidies, buren) vraagt om lokale checks.
Waarom isolatie vóór “alleen gas eruit”?
Milieu Centraal zet in hun stappenplan aardgasvrij wonen isolatie en glas bewust vóór een grote warmtebronwissel. Dat sluit aan bij het no-regret-plan op deze site: waar begin je met isoleren? — stap 1 dak/vloer/glas, stap 2 muren, stap 3 luchtdichtheid, stap 4 ventilatie, stap 5 pas verwarming verkleinen of vervangen.
Point: gas afsluiten lost geen lek huis op.
Evidence: in de case daalde het verbruik sterk ná isolatie; gasbesparing en graaddagen staan op gasbesparing (gemeten) — context 2016, geen voorspelling voor 2026.
Explain: een warmtepomp of veel IR-panelen in een matig geïsoleerd huis wordt duurder en oncomfortabeler dan nodig.
Recente kolonie-gidsen op deze site helpen bij stap 1–2: kruipruimte, spouw, buitenisolatie, glas, nachtisolatie ramen.
Welke warmtebron past — en wanneer gas echt uit kan?
“Gasloos” betekent in de praktijk: geen cv-ketel meer voor ruimteverwarming, geen gasfornuis (tenzij je bewust hybride blijft — dan sluit je gas niet volledig af), en een oplossing voor warm tapwater.
- Warmtepomp (lucht/water, hybride of all-electric) — gangbare route voor veel huizen met redelijke isolatie; regelt vaak verwarming én warm water (combi). Vergelijk intent met infrarood panelen vs warmtepomp.
- Infrarood panelen + elektrische boiler — in de case gekozen na diepe isolatie; IR verwarmt ruimtes, geen leidingwater. Techniek en plaatsing: infrarood lokaal, infrarood hub.
- Hybride warmtepomp — deels gas, deels elektrisch; gasleiding blijft (nog) in gebruik voor pieken of tapwater — geen volledig gasloos.
Point: kies systeem + tapwater vóór je de gasleiding laat dichtmaken.
Evidence: case volgorde feb.–nov. 2016: ketel eruit, boiler, IR, ventilatie — daarna pas Liander gas af in oktober 2016.
Explain: te vroeg gas af zonder werkende elektrische verwarming/water = risico op koude dagen.
Ventilatie: niet vergeten tussen isolatie en gas af
Na isoleren blijft frisse lucht nodig. Zie ventileren na isoleren: WTW of mechanisch? — algemene gids; case-chronologie badkamer/WTW (badkamerventilatiekast, ComfoAir 70) is productlog, geen blauwdruk om te kopiëren.
Gas afsluiten vervangt geen roosters of WTW. Plan ventilatie in hetzelfde renovatietraject als grote isolatieklussen.
Elektra: 1-fase, 3-fase, meterkast
All-electric verwarmen, inductie koken en een laadpaal vragen vaak meer capaciteit dan een oude 1-fase-aansluiting.
In de case (oktober 2016): Liander sloot gas af, verzwaarde naar 3-fase, paste meterkast aan — zie Liander-log. Motivatie destijds: IR-panelen, inductie, eventueel laadpaal. Later bleek de inductieplaat toch 2× 1-fase te zijn — kortsluiting na correcte aansluiting; les: apparaatspecificaties vóór tekening meterkast.
Praktische checks vóór je offertes tekent:
- Heeft de netbeheerder capaciteit op straat (wachtlijsten komen voor)?
- Past de gewenste warmtepomp/IR/inductie in de meterkast — met installateur en netbeheerder.
- Meet na grote meterkastwissel opnieuw (case: Q-box pas later goed aangesloten).
Geen algemene regel “iedereen 3-fase”; wel: vroeg navragen bij Liander/Stedin/Enexis (jouw regio).
Fysiek gas afsluiten: wat gebeurt er?
De netbeheerder sluit de gasaansluiting op straat of in de leiding aan huis af als je geen gas meer gebruikt. In de case was dat een relatief kleine ingreep naast grotere elektra-werkzaamheden — foto’s en tijdlijn op de Liander-pagina.
Zelf doen:
- Cv-ketel laten demonteren volgens veiligheidsregels; leidingen afsluiten of verwijderen door erkend bedrijf.
- Gasfornuis vervangen (inductie/keramisch) vóór of na gas af — plan kookcomfort mee.
- Netbeheerder inschakelen voor definitief gas af; houd rekening met planning en eventuele kosten (check actuele tarieven bij netbeheerder — geen vaste bedragen in dit artikel).
Hybride route: gasleiding blijft deels in bedrijf — dan is “gas af” in juridische zin anders dan volledig aardgasvrij.
Subsidies, energielabel en buren
Subsidies (ISDE, lokale regelingen) en voorwaarden wijzigen. Wij geven geen actueel subsidie-advies in dit artikel — laat offertes en regelingen door installateur/municipality checken op datum van aanvraag.
Tussenwoning: gedeelde erfgrenzen, soms gemeenschappelijke leidingen of kelder — stem grote ingrepen af waar nodig. Geen VvE, wel buren bij straatwerk (case: KPN-kabel geraakt bij graven — zie Liander-log).
Veelgemaakte fouten
- Warmtepomp bestellen vóór isolatieplan klaar is.
- IR als enige bron in een nog lek huis (hoge stroomrekening).
- Tapwater vergeten (alleen panelen, geen boiler/WP-combi).
- Inductie + IR + laadpaal tekenen zonder meterkast-/fase-check.
- Gas af terwijl hybride of fornuis nog gas nodig heeft.
- Isoleren zonder ventilatie — vocht/comfortproblemen ná gasloos.
Veelgestelde vragen
Moet ik altijd eerst volledig isoleren?
Niet “perfect”, wel no-regret: dak/vloer/glas en een murenplan vóór grote investering in all-electric. Matige isolatie + hybride WP is soms een tussenstap — nog niet volledig gasloos.
Kan ik alleen het fornuis vervangen en gas houden voor cv?
Ja — dat is verduurzamen zonder gas afsluiten. Volledig gasloos vraagt ook vervanging van cv (of hybride met beperkt gasgebruik).
Is infrarood “genoeg” voor een tussenwoning?
Alleen bij lage warmtevraag en bewuste dimensionering — zie vergelijkingsgids IR vs warmtepomp. De case bewijst dat het kan; de meeste adviseurs kiezen WP bij gemiddelde isolatie.
Wanneer vraag ik de netbeheerder om gas af?
Als elektrische verwarming en warm water betrouwbaar draaien en je geen gasapparaten meer gebruikt. Case: gas af oktober 2016, ná ketel/boiler/IR-traject dat jaar.
Wat gebeurt er met mijn energierekening?
Gas weg, stroom omhoog — netto effect hangt af van isolatie, systeem, tarieven en gedrag. Case-cijfers staan op gemeten-resultaatpagina’s (historisch); geen belofte voor 2026.
Volgende stap
Schrijf je eigen volgorde op één A4: (1) isolatie/glas-status — hub stap 1–2; (2) ventilatie — stap 4; (3) verwarming + tapwater — IR vs WP; (4) meterkast/fases met installateur; (5) pas daarna gas af via netbeheerder. Vraag elke offerte dezelfde warmtevraag-aanname (bijv. ontwerptemperaturen), niet alleen merk warmtepomp.
Verder lezen: isolatie-hub, ventilatie-gids, renovatie cv→boiler/IR, Liander gas af, gasbesparing metingen, maatregelen-overzicht.