Infrarood panelen vs warmtepomp: wanneer welke?

In het kort: Een warmtepomp is de standaardkeuze voor de meeste huizen die nog redelijk gas verwarmen — zeker als je isolatie al op orde is. Infrarood panelen passen vooral bij een zeer lage warmtevraag (diep geïsoleerd huis) of als aanvullende zoneverwarming. In de praktijkcase op deze site (tussenwoning 1958, gasloos sinds 2016) zijn IR-panelen bijna de enige verwarming; dat is geen blauwdruk voor elk adres.

Infrarood panelen vs warmtepomp — wanneer welke? (1energiezuinighuis.nl)
SituatieMeest logische richtingLet op
Matige isolatie, “gewoon” comfort in heel huisWarmtepomp (lucht/water of hybride) na isolatieplanIR alleen is vaak te duur in stroom bij hoge warmtevraag
Goede tot zeer goede isolatie, lage warmtevraagIR als hoofdverwarming kan, warmtepomp ookDimensioneer op koudste dagen; check netcapaciteit
Eén koude kamer, rest al warmIR-paneel of lucht-lucht als zoneGeen vervanging voor dak/vloer/glas-lek elders
Warm tapwater + verwarmingWarmtepomp-combi of aparte boiler + WPIR verwarmt geen leidingwater
Nog gas, stapsgewijs verduurzamenEerst isolatie; daarna hybride of all-electric WPZie isolatie vóór verwarming

Je twijfelt tussen infrarood panelen en een warmtepomp. Beide worden verkocht als “duurzaam” en “zuinig”, maar ze werken anders — en ze passen bij een andere warmtevraag. Deze gids helpt je kiezen zonder te beloven dat één systeem voor iedereen wint.

Als praktijkreferentie gebruiken we een tussenwoning uit 1958 die in 2015–2016 diep is geïsoleerd en sindsdien gasloos verwarmt met infrarood panelen plus een elektrische boiler voor warm water. Dat bewijst dat IR kan bij lage warmtevraag; jouw huis vraagt om een eigen rekening.

Hoe werken ze (kort)?

Warmtepomp: haalt warmte uit buitenlucht, bodem of grondwater en geeft die af via radiatoren, vloerverwarming of lucht. Milieu Centraal beschrijft dat een warmtepomp met stroom veel minder energie verbruikt dan direct elektrisch verwarmen — de efficiëntie wordt vaak uitgedrukt in COP (warmte ÷ stroom). Zie hun uitleg over warmtepomp-combi en hybride warmtepomp.

Infrarood panelen: stralen warmte uit die objecten en personen direct opwarmt — vergelijkbaar met zonnewarmte — in plaats van vooral de lucht te verwarmen. Handig als je snel lokaal warmte wilt; minder geschikt als enige bron in een lek huis met hoge warmtevraag. Meer techniek en plaatsing in de case study: infrarood panelen voor lokale verwarming en infrarood hub.

Keuze 1: eerst isolatie, dan het systeem

In beide scenario’s geldt: verlaag eerst de warmtevraag. Isolatie, glas, kieren en ventilatie bepalen hoe groot je warmtebron moet zijn. In de isolatie-gids op deze site staat de no-regret volgorde voor een tussenwoning: waar begin je met isoleren?

Point: een warmtepomp in een slecht geïsoleerd huis draait harder en kan oncomfortabel of duur worden.
Evidence: op deze site stond een eerdere overweging voor vloer/wandverwarming met lucht/water-warmtepomp — uiteindelijk koos de bewoner IR na diepe isolatie; zie ook overwegingen vloer/wand + warmtepomp.
Explain: IR als enige bron in een lek huis vraagt veel panelen en veel stroom; dat zie je zelden terug in de rekensom.

Keuze 2: warm tapwater

IR-panelen verwarmen ruimtes, geen leidingwater. In de praktijkcase: elektrische boiler voor warm water na het eruit halen van de cv-ketel — chronologie: cv eruit, boiler erin.

Veel warmtepomp-combi’s regelen verwarming én warm water in één systeem. Dat is een praktisch pluspunt als je toch all-electric wilt. Hybride warmtepompen houden vaak nog een kleine gasboiler voor piekmomenten warm water — check actuele regels en subsidies bij een installateur; wij geven geen subsidie-advies in dit artikel.

Keuze 3: comfort, regeling en plaatsing

  • Heel huis gelijkmatig warm — warmtepomp + lage-temperatuur afgifte (vloer/wand/radiator) is de gangbare route.
  • Per ruimte aan/uit, snel lokaal warm — IR kan fijn werken met thermostaten en beweging (case: PLC, thermostaten en detectors).
  • Plafond of wand — IR vraagt zichtbare panelen; warmtepomp-units staan buiten (geluid, plaats) en binnen (leidingen/kast).

In de case study zijn bewust géén panelen geplaatst in toilet, keuken, badkamer en een kleine kamer — andere ruimtes dragen het huis. Dat is een bewuste keuze, geen algemene regel.

Keuze 4: stroom, net en piekverbruik

Beide systemen draaien op elektriciteit. Bij IR als hoofdverwarming tellen koude winterdagen en het aantal panelen dat tegelijk aan staat. Bij een warmtepomp tellen buitentemperatuur (COP daalt als het kouder wordt) en of je 1- of 3-fase aansluiting nodig hebt. In de case: gas eraf, 3-fase elektriciteit — Liander: afsluiten gas, 3 fases.

Vraag een installateur expliciet naar piekbelasting en meterkast vóór je bestelt. Wij geven geen garantie op netkosten of terugleverregels; die wijzigen.

Wanneer IR in de praktijkcase logisch was

Samengevat (niet als advies voor jouw adres):

  1. Diepe isolatie (buiten + binnen, dak, bodem, kruipruimte) verlaagde de warmtevraag sterk.
  2. Gas werd afgesloten; verwarming moest volledig elektrisch.
  3. IR paste bij zonegewijs comfort en lage totale vraag — met gemeten verbruik op de site (gemeten resultaat, verbruik 2008–2020).

Op de te-kooppagina staat dat het huis in labelberekeningen technisch hoger zou scoren met warmtepomp of airco — maar dat de gekozen IR-opstelling met slimme regeling in de praktijk werkte. Lees dat als nuance, niet als “IR wint altijd op label”.

Veelgestelde vragen

Kan ik infrarood panelen als enige verwarming in een ongeïsoleerde tussenwoning?

Meestal niet verstandig: je betaalt veel stroom en comfort blijft wisselvallig. Eerst isolatie en luchtdichtheid; daarna opnieuw dimensioneren.

Is een warmtepomp altijd duurder in aanschaf dan IR?

Vaak wel hoger in investering (buitenunit, leidingwerk, evt. vloerverwarming). IR per paneel lijkt goedkoper, maar het totaal aantal panelen + stroom over 15 jaar kan alsnog hoog zijn. Vergelijk totale kosten met offertes, niet alleen catalogusprijs per paneel.

Wat is slimmer: hybride warmtepomp of direct all-electric IR?

Hangt af van isolatie, warmwaterprofiel, gasbesluit en net. Hybride is een tussenstap voor veel huizen; all-electric IR als hoofdverwarming is niche — tenzij je warmtevraag echt laag is en warm water apart goed geregeld is.

Hebben IR-panelen onderhoud nodig?

Weinig bewegende delen; wel elektrische keuring en periodiek stofvrij houden. Warmtepompen vragen jaarlijks onderhoud en filtervervanging — plan dat in de totale kosten.

Waar vind ik dieper materiaal op deze site?

Start bij verwarming en warm water, de infrarood hub en — als je nog aan het begin staat — waar begin je met isoleren?

Volgende stap

Schrijf in drie regels op: (1) isolatiestatus dak/vloer/glas/muren, (2) gas ja/nee en warmwaterwens, (3) wil je overal tegelijk comfort of vooral zones. Neem dat mee naar een onafhankelijke adviseur of installateur — en gebruik de praktijkpagina’s hier als referentie, niet als kopieerplan.

Wil je de maatregelen chronologisch zien? Alle maatregelen.